{"id":3486,"date":"2015-07-29T09:29:29","date_gmt":"2015-07-29T07:29:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.literaturakoadernoak.org\/?p=3486"},"modified":"2015-07-30T11:55:12","modified_gmt":"2015-07-30T09:55:12","slug":"ataramine14","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.literaturakoadernoak.org\/?p=3486","title":{"rendered":"Atarami\u00f1e’14"},"content":{"rendered":"

<\/a><\/p>\n

Atarami\u00f1e\u201914<\/strong>
\nEuskal errepresaliatu politikoen literatura koadernoak
\n2014
\nNeurriak: 15 x 21 zm.
\n193 orrialde.<\/p>\n

Azaleko irudia: Joseba Arregi Erostarbe<\/p>\n

<\/p>\n

>> PDF formatuan<\/a>
\n>> ON LINE irakurtzeko<\/a>
\n>> e-book eta beste formatu batzuk<\/a><\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

Atarami\u00f1e\u201914an parte hartu dute<\/strong><\/p>\n

Jesus Mari Zalakain Garaikoetxea<\/strong> Hitzaurrea
\nIbon Mu\u00f1oa Arizmendiarrieta<\/strong> Bertsoak
\nAitzol Iriondo Yarza<\/strong> Poemak
\nPatxi Zubikarai<\/strong> Poemak
\nMikel Antza<\/strong> Invictus eta Samuel Beckett-en poema bat
\nMarixol Iparragirre Guenetxea<\/strong> Souvenirs d\u2019enfance
\nErnesto Prat Urzainki<\/strong> Errutina eta besteak
\nAlfontso Etxegarai Atxirika<\/strong> Las victorias que no so\u00f1amos
\nFernando Alonso Abad<\/strong> Malditos sean tus sue\u00f1os
\nSaul Curto Lopez<\/strong> Testuak
\nGorka Lupia\u00f1ez Mintegi<\/strong> Marrazkiak
\nItziar Alberdi Uranga<\/strong> Marrazkia
\nMikel Orbegozo Etxarri<\/strong> Marrazkiak
\nJosu Bravo Maestrojuan<\/strong> Arte-lanak
\nAletxu Zobaran Arrieta<\/strong> Marrazkia
\nItziar Moreno Martinez<\/strong> Marrazkiak
\nJoseba Galarraga Arrona<\/strong> Marrazkiak
\nCarabanchelgo motina bertsotan. Joseba Eizagirre Mariskal – Joseba Sarrionandia<\/strong> Uribelarrea. Bertsoak <\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Arkaitz Bellon Blanco<\/strong>
\n1978, Elorrio
\n2003ko urriaren 8an espetxeratua
\n2014ko otsailaren 5ean espetxeak eraila
\n<\/p>\n

Arkaitz, zurekin bizi gara<\/strong><\/p>\n

Saminak uzkurtu gaitu
\notsailaren bostean
\narratsaldeko bostetan
\njo du gure atean,
\nametsetan zaude ziegan
\nzeure nahien urtean,
\nElorrio da maitea
\nilundu bat batean.<\/p>\n

Anboton ta Udalaitzen
\nzu zaude harkaitzetan,
\ntxapela txukun jantzita
\nnare goiz-argietan,
\nEuskal Herrian geroa
\nez dago zalantzetan,
\ngurekin biziko duzu
\npizkundea plazetan.<\/p>\n

Ibon Mu\u00f1oa Arizmendiarrieta<\/em><\/p>\n

Hitzaurrea<\/strong> <\/p>\n

Nola esaten zaio ezetz lagun bati laguntza eskatzen dizunean? Nola ukatu zure kolaborazioa bi hamarkada kartzelan egondako kideari? Areago, mesedez, arren, otoi eskatzen dizunean. Egia esan, inolaz ere ez. Soilik arrazoi horrek azaltzen du nire presentzia ATARAMI\u00d1E<\/strong>ko orriotan. Eta ohore bat da, oroz gain. Orriotan, hain zuzen. \u201cOrriok\u201d hitzaurrekoak baitira. Beti iruditu zait presoari bere gogoetak, irudimenezko lerroak, fikziorako gaitasuna, pentsakizunak edota barne-isuriak adierazteko plataforma bat eskaintzea. Jon Etxeandia zenak zuzenean azaldu zidanetik oso argi daukat. Asko ez dut jarraitu. Ez dut orain arte sekula parte hartu, dela pudoreagatik, dela badaukadalako beste plataforma iraunkor bat nire kontuak askatasunez plazaratzeko. Herria 2000 Elizan argitaratu ditut aldika nire gogoetak \u201ckartzelako kronikak\u201d delako espazioan. Abusatzea iruditu zait beste espazio bat ere betetzea.<\/p>\n

\u201cHitzaurrea zuk egitea pentsatu dugu\u201d jakinarazi dit adiskideak. Pentsatzen jarrita, hitzaurrea bat zer demontre den aztertu dut. Era askotakoak daude: aldizkari barruan dagoen mamia laburbiltzen dutenak, ideia nagusiren bat jorratzen dutenak, edukia perspektiba orokorrean kokatzen dutenak. Zoritxarrez nik ezin dut holako ezer egin: ez dut ezagutzen zer idatziko den, autoreak zeintzuk diren, gai nagusirik dagoen, fikzioa gailentzen den, poesia, errelato alegorikoak edo beste zerbait. Beraz \u201cnire esku\u201d dagoena egingo dut, nire esperientzia eta eskarmentua eskainiz, gai librean saiatu. Gutxi-asko konpartitua izango den ez jakinik, nire-nirea da, nire baitako errotarriak zazpi urteotan ehotu duena eta nire antena pertsonalek hauteman dutena. Ez naiz inoren izenean ari, beraz. Nire gauzak dira: nire mina eta nire mihia.<\/p>\n

18\/98 sumarioa burututa hona ekarri nindutenean, Konfuzioren bidetik barne-bidaian murgiltzera nindoala jakinarazi nuen, beste kide presoen bizitza konpartitzen nuen bitartean. Halaxe egin dut. Bidaiaren abiapuntua \u201cbarrura begiratzeko leihoak\u201d filmeko testu grabatuan dago. 15 hilabete geratzen zaizkidanean berriro Euskal Herrian lur hartzeko, aukera aproposa izan daiteke hau behin-behineko balantzea egiteko. Ondoko hau:<\/p>\n

Kartzelaldia ez da denbora galdua<\/strong><\/p>\n

Esaldi heterodoxoa ematen du. Eta bada, kartzelaldia parentesi gisa hartuz gero. Egitasmo asko desegiten ditu kartzelaldiak, baina ez da parentesia. Bizitzaren joanean batzuoi egokitu zaigun atala baizik, bizitzaren zati bat edonola ere, aurrekoak azaltzen duena eta ondorengoa baldintzatuko duena. Inork ez du kartzelara sartzea eskatu, Koldo Izagirreren Agirre zaharrak izan ezik. Ez da igurikatutako egoera bat, baina zozketa itsuko emaitza ere ez. Maila batean edo bestean Euskal Herriko askapen-prozesuan parte hartu dugunontzat gerta zitekeen aukera zen hemen amaitzea. Horren jakitun bizi izan gara, arriskuak arrisku. Besterik da prozesu justu baten ondorioz gauden hemen… <\/p>\n

Sartu orduko konturatu nintzen denbora dela kartzelak debalde eskaintzen duen bakarra, mendean hartu ezin duena. Presoarentzat bere salbabidea ere bada, txaboloaren estutasunak, harresien astunak eta barroteen burdinazko lerroek zein 7norberaren grina txarrek burua jatea nahi ezean. Norberak taxutu behar du denbora ahalen eta zaletasunen arabera: esku lanetan, ikastetetan, idazketan, kirolean, etab. Kartzela lasaia egokitu zait niri. Ez galdetu zergatik. Beteranoei entzunda, ez daukat kexatzerik: ez naute zigor ziegetan isolatuta eduki, ez naute jazarri eta jipoitu, ez dut tira-bira gordinik ezagutu, ez naiz bereziki xaxatua sentitu. Errepideko loterian ez dut seniderik galdu. Txikikeriak nozitu ditut nik.<\/p>\n

Nire zaletasunei atxiki natzaie, bizirauteko: irakurri-idatzi binomioari, eta azken boladan aurkitutako zeregin kuttunenari, itzulpengintzari hain juxtu. Ez da meritu handia. Besterik egiten ez dakit! Hala, 3 urtez katalana ikasten jardun ondoren 4 liburu itzuli ditut: Rodoreda-ren \u201cDiamantearen plaza<\/em>\u201d, Pedrolo-ren \u201cMakina izkribua<\/em>\u201d, El Hachmi-ren \u201cAzken patriarka<\/em>\u201d eta Pla-ren \u201cKale estua<\/em>\u201d. Ordenagailua erabiltzea debekatuta daukadanez Joserra Etxebarria eta Joseba Azpeitia adiskideei ezker lortu dut nire eskuizkribuak pikatu eta orraztea. Ingelesez hizkuntzan \u201cintermediate, B1+\u201d mailara iritsi naiz zerotik hasita. Gaztelaniaz idazten eta irakurtzen irakatsi diot Extremadurako analfabeto bati… eta sekula baino kirol gehiago egin dut, nire adinean (66) egokiena dena eginez: patioan itzuliak kendu. Hori orain arte. \u201cHemendik sano atera behar da\u201d errepikatu dut eskutitzetan. Ez dakit bada! Urtebetez geroztik inflamatuta daukat eskuineko aldaka eta txikituta meniskoa. Ordu erdi jarraian ibiltzeko gauza ez naiz; beraz, ederra panorama!<\/p>\n

Aurreko guztia egiten nuen bitartean nire nortasunaren eta ibilbidearen zoko-mokoak miatzen ibili naiz, errukirik gabe: deskubritu dudan guztia ez zait gustatu. Gauza batzuk batere ez. Norbaiti interesatzen ba zaio eskuz atonduta daukat nire bizitza osoa hartzen duen \u201cbiografia kritikoa\u201d. UPVko pankartaldi luzean (16 urte) nire\/gure ahalmenen jabe izan nintzen; kartzelaldiak nire mugak erakutsi dizkit. Zein ona naizen arazo kolektiboetarako eta zein kaxkarra nire-neureak diren gauzak kudeatzeko. Zer gogorra den zure buruari aitortzea: \u201chonekin ezin diat\u201d. Nork esan zuen inoiz ez dela berandu? Bizitzak gordeta zeuzkan faktura batzuk ordaindu behar izan ditut. Nik eskatu gabe argitu den dizdiraz azaldu zaizkit bizitzako pasarte, erabaki, hankasartze, hutsegite eta urratsak. Aurrerantzean nola kudeatuko dudan ez dakit. Gauzak pazientziaz hartzen ikasi dut. Bakardadea izaten ere bai. Baina nire buruaz irri egiten ez. Nolanahi ere den helduago, xumeago, apalago eta orekatuago aterako naiz zulo honetatik.<\/p>\n

Zenbat adiskide ditudan dastatzeko atsegina eman dit kartzelaldiak. Lastima lokutorioko kristal madarikatuak lapurtu dizkidan besarkada, muxu eta laztanak. Begi batzuetan malkoak antzeman ditut, beste batzuetan irrigoxoa, izarniadura berezia; bostekoa zabalik leiharrean nirearen bila. Kalaka, berriketa, konpromisoa, haserretxoaren bat edo beste. Zenbat jende solidario! Harreman oso maiztua geneukan familiako kide batzuekiko lotura sendotu da. Noiz erakutsiko diegu zor zaien ohorea presoaren senar, emazte, bikotekide eta maite\u00f1oei? Soilik galdu duzunean sentitzen duzu ausikia. Nola izango da denbora galdua kartzelaldia!<\/p>\n

Gauzak ez dira beti amestu bezala amaitzen <\/strong><\/p>\n

Kartzela gogoeta politikorako unea ere bada. Sartu eta gutxira ezker abertzalearen ziaboga edo egokitzapen orokorra suertatu zen. Zerbait banekielakoan, ezustean harrapatu ninduen. Durduzaturik bizi izan dut. Batik bat gauzak zein azkar aldatzen ari ziren (edo zein egosirik zeuden) ezin ulerturik; eta halabeharrez, modu pasiboan. Etxe honetan izandako eztabaida hutsaren hurrengoa izan zen, auskalo zergatik. Gerora, aparteko arazorik gabe sartu gara korronte nagusian. Gogoan daukat nola esan nion une hartan lokutoriora etorritako adiskide min bati: \u201cakabo epika eta lirika\u201d. Eta esan nahi nuen, alegia, hemendik aurrera gure politika egiteko modua hitz lauz egingo dela. Ulertarazi nahi nion hartutako bidea prosazkoa izango dela. Ez nuke okertu nahi baina gure bide honek ez ditu poeten bertsoak zorroztuko, bardoen mihiak askatuko, poema kolektiboak sortuko. Musikariek ez dituzte euren sokak tenkatuko, ez eta ipuinlariek pertsonaia eredugarririk topatuko, gazteen bihotzak ez dira hor sutuko. Prosa xumeak, gauzak azaltzeko; ez literatura magikoa. Intuizio bat izan zen, baina horri atxikita jarraitzen dut. Zergatik? Bada gauzak ez direlako gehienetan guk amestu bezala gertatzen. Bizpahiru aldiz ezagutu dut hau bizitzan: zuk borroka egiten duzu helburu baten xerkan, eta amesten duzu nola izango den amaiera, Xabier Letek abestutako \u201caskatasun-eguna\u201d, eta gero, bide erdian, xedera hobeto iristeko, egiten duzun birajean, konturatzen zara ustez printzipio ziren gauzak tresna huts zirela; eta kasurik onenean amaiera erdietsirik, ohartzen zara eskuartean daukazuna uste baino arruntagoa dela, lore-jokorik gabea, ereinotz-koroarik gabe: hitz lauzkoa. Hala ere, etzazu borroka egin, eta hutsean geratuko da ahalegin guztia.<\/p>\n

Badago bestelako euskal herritar sakabanaturik<\/strong><\/p>\n

Orain arteko kartzelaldian 32 kide ezagutu ditut Due\u00f1asen. Dozena batekin konpartitu ditut bizipenak. Orain lau gaude, binaka banatuta. Pena bat badut, gure kolektiboa hain zabala izanik, beste askorekin ezin konpartituagatik. Sakabanaketa da arau, eta aberastasun hori ezagutu gabe aterako naiz, itxura guztien arabera. Arrazoi izango du Juan Mari Olanok dionean: \u201ckartzelakoa da estatuei geratzen zaien giltza bakarrenetarikoa\u201d. Sakabanatuta gaude, eta beste euskal herritar mordoa ere bai. Inozo ni, ez nekien hori gertatzen zenik! Badago aldea: gu sistematikoki sakabanatzen gaituzte; besteak, portaeraren arabera. Euskal gazte asko ezagutzeko parada izan dut; ez oso sakon, egia esan. Batzuk euskaldunak, beste batzuk asilbeestratuak, eta beste asko euskaldun hutsak. Nire auzo Santutxukoak ere bai, batzuk. Badira beste hainbat, jatorriz Magrebekoak, Latinoamerika edo Errumaniakoak, Euskal Herrian kokatu direnak edo bertara joateko asmoa dutenak: \u201cdiru gehiago dagoelako\u201d. Ospe ona daukagu euskaldunok patioetan -preso belaunaldien zuzentasunaren seinale-. \u201cGehiago errespetatzen zaituzte\u201d diote. Poztekoa, daukaten perspektiba. Gehienak lapurretan ibiliak dira, bertokoen antzera drogaren eraginez sarri. Aldatzeko asmorik ez zaie ikusten. Askotan pentsatzen jarri naiz: da al daukagu horiei buruzko politika zehatzik? Nola guretuko ditugu kanpotarrak euren izaera errespetatuz?; aldi berean nola askatuko ditugu -eurak zein bertokoak- xede txukunik gabeko bizimodutik? Musulmanen kasuan ez ditugu ezagutuko euren erligioa aztertu gabe. Adi! Kide dezente ikusi dut gizarte-gaietan trebatzen, animatzaile sozio-kultural, integratzaile, etab. izateko. Soldatarik ez dakit, non saiatu behintzat izango dute.<\/p>\n

Legea, zein lege?<\/strong><\/p>\n

2013ko abenduan idatzi zuen EPPK-k azken aldiko agiri funtsezkoena. Ez dut esan beharrik ados nagoela. Baina amorruz hartzen dut hau, legeari buruz esaten diren pasarteei buruz bolo-bolo dabilen interpretazioa: \u201clegea betetzea erabaki dute\u201d. Nahasgarria baita. Legea betetzeko prest omen gaude, eta ez omen gara betetzen ari. Sofisma bat dago hor. Legea aipatu dugu agiri horretan, edozeinek dakielako ze garrantzia daukan legeak gizartean. \u201cAdos gaude aurrera begira legeek eta beren aplikazioek berebiziko papera dutela, eman behar diren urratsak sendotzeko izan behar baitute\u201d. Baina gu lege berriari buruz ari gara, justiziara hurbiltzen den legeaz. Oraingoaz ez, alegia.<\/p>\n

\u201cPremiazkoa\u201d da salbuespen neurri eta egoerak bertan behera uztea. Tresneria judizial-juridikoa egoera politikora egokitzea, kartzela politika errotik aldatzea eta sakabanaketari lehentasunez amaiera ematea\u201d. Soilik testuinguru horretan, lege-aldaketa egiten bada: \u201cHoriek horrela, ontzat eman dezakegu gure etxeratze prozesua (…) lege-baliabideak gauzatzea\u201d. Hala ere, sakabanaketari amaiera emateko prozedura legalari jarraituz eskariak egitea erabaki dugu, besteak beste horretarako legea aldatu beharrik ez dagoelako. Baina bi gauza desberdin dira, nahastu beharko ez liratekeenak, egiari zor. Nik biziki eskertuko nuke, gutxienez gure jendea, zehaztasun handiagoz mintzatzea.<\/p>\n

Jexuxmari Zalakain Garaikoetxea<\/strong>
\nDue\u00f1as, 2014ko abuztuan<\/em>\n<\/p><\/blockquote>\n

\/ literatura koadernoak<\/a> \/ atarami\u00f1e<\/a> \/ literaturakoadernoak.org<\/a> \/<\/p>\n

\"Share\"\/<\/a>