<\/p>\n
Segoviako espetxeko estolda. Bertatik ihes egin zuten presoek 1976eko apirilaren 5ean.<\/em> El Norte de Castilla<\/a><\/p>\n >> Wikipedia: Segoviako Ihesa<\/a><\/p>\n >> elkar.com: Josu Martinezek irabazi du Tene Mujika Saria<\/a><\/p>\n Josu Martinez<\/strong> zinemagile, idazle eta musikari bilbotarrak irabazi du aurtengo Tene Saria, \u00e2\u20ac\u0153Presoaren betebeharra\u00e2\u20ac\u009d<\/strong> izeneko proiektuarekin, non Euskal Herrian edo euskal presoek azken 50 urteetan kartzelatik egindako ihesak edo ihesaldi-saiakerak kontatuko diren.<\/p>\n \u00e2\u20ac\u0153Papillon\u00e2\u20ac\u009d eleberri autobiografiko ospetsuan Henri Charierek botatako esaldi batetik dator izenburua: \u00e2\u20ac\u0153Preso ororen lehen betebeharra ihes egitea da\u00e2\u20ac\u009d<\/strong>. Martinezek umetan irakurritako liburu horrekiko lilura adierazten du, eta ez abentura zirraragarria bakarrik miresten zuena: baita injustiziaren salaketa, ausardia, inkonformismoa, bizitzeko grina\u00e2\u20ac\u00a6 Presoak bere kemen eta irudimen guztia erabili behar du horrelako saialdi batean, eta, egileak dioenez, horrek benetako arte-lan bihurtzen ditu hainbat ihesaldi, guztiongan sinpatia bat-batekoa sortzen duena gainera: abenturazko ekintzagatik, batetik, eta, bestetik, boterearen eskumakila itsusiena diren kartzeleroak barregarri uzten dituelako eta ekintzarik zailena ere posible dela erakusten digulako. Amets egiten jarraitzeko bidea ematen digulako, hitz batean.<\/p>\n Gure historia hurbilean izan diren ihesaldietako batzuek duten indarra ikusita, nolatan ez den horien berri hobeto jaso harritu izan da Martinez; horregatik erabaki du hamar ihesaldi kontatzea: batzuk ondo amaitu zirenak, beste batzuk ez; batzuk ezagunak, beste batzuk aski ezezagunak. Erreportaje literarioaren teknikak erabiliz, historia bakoitza bertan protagonista izan zirenetako baten ahotik kontatuta: batzuetan iheslaria, besteetan kanpoko laguntzailea, edo biktima suertatu den funtzionarioa. Egileak ohartarazten duenez, garai politiko berriak errazago egiten du gauza hauetaz askatasunez hitz egitea; posible ez ezik, baita komenigarria ere. Urtebete du Martinezek lana amaitzeko, eta ondo bidean, 2014ko udaberrian kaleratuko da.<\/p>\n Hamar istorio<\/strong><\/p>\n Kontatuko diren hamar historiak hauexek dira, labur azalduta:<\/p>\n – IK-ko Maddi Hegi<\/strong> eta Gabi Mouesca<\/strong>ren ihesa, Paueko espetxetik<\/p>\n – Joxemari Sagardui \u00e2\u20ac\u0153Gatza\u00e2\u20ac\u009d<\/strong>k Granadak saiatu zuen ihesaldia: gaizki atera, eta horren ondorioz luzatu zioten kondena, Europan giltzapean denbora gehien eman zuen presoa bihurtzeraino.<\/p>\n – Joxeantonio eta Ismael Berasategi<\/strong> anaiek egindako balentria: bata La Santen zegoela, bestea bisitan joan eta beren tokiak trukatu zituzten.<\/p>\n – I\u00c3\u00b1aki Pikabea<\/strong>k eta Joseba Sarrionandia<\/strong>k Martutenetik Imanolen bafleetan ezkutaturik alde egin zutenekoa.<\/p>\n – Helikoptero<\/strong> bidezko ihesaldi-saiakera batzuk, denak huts eginak.<\/p>\n – I\u00c3\u00b1aki Etxarte<\/strong>ren hiru ihesak: kartzelatik behin, Cabo Verdeko deportaziotik Kubara beste behin, eta Kubatik balsero moduan azkenik.<\/p>\n – Kartzelara baino lehen, atxiloturik zeudeneko komisariatik<\/strong> edo ospitaletik<\/strong> egindako ihesak.<\/p>\n – Basauriko ihesa<\/strong>, preso politikoak eta sozialak elkartu zituena.<\/p>\n – Segoviako ihes<\/strong> ospetsua, euskaldunekin batean ihes egin zuen katalan baten ikuspuntutik kontatua.<\/p>\n – Eta azkenik, Eugen Beihl<\/strong> alemaniar kontsula, ETAko kideek bahiturik eduki zutena Burgosko prozesua nazioartean salatzeko, eta ihes egiten saiatu zena.<\/p>\n Egilearen berri<\/strong><\/p>\n Josu Martinez<\/strong> (Bilbo, 1986) Ikus-entzunezko komunikazio eta Antropologia ikasketak egina da, eta une honetan, \u00e2\u20ac\u0153Euskal? Zinema? Nazionala?\u00e2\u20ac\u009d<\/strong> izeneko doktore tesia burutzen ari da. 2006tik 2012ra asteroko kolaborazio bat burutu zuen Euskadi Irratiko \u00e2\u20ac\u0153Arratsaldekoa\u00e2\u20ac\u009d<\/strong> saioan eta lan horregatik, \u00e2\u20ac\u0153Rikardo Arregi Kazetaritza Sari Berezia\u00e2\u20ac\u009d<\/strong> jaso zuen 2008an. Horrez gain, hainbat kolaborazio burutu ditut prentsa idatzian, eta 2009-2012 bitartean Bertsolari aldizkariaren zuzendaria izan da.<\/p>\n Zinemaren arloan, Euskal Herriko historia hurbilean kokatutako hiru dokumental burutu ditu orain arte. \u00e2\u20ac\u0153Itsasoaren alaba\u00e2\u20ac\u009d<\/strong> (2009), \u00e2\u20ac\u0153Sagarren Denbora\u00e2\u20ac\u009d<\/strong> (2010) eta \u00e2\u20ac\u0153Prohibido Recordar\u00e2\u20ac\u009d<\/strong> (2010). Hirurak, Donostiako zinemaldian estreinatu ziren. Bere azken lana \u00e2\u20ac\u0153Barrura Begiratzeko Leihoak\u00e2\u20ac\u009d<\/strong> (2012) dokumental kolektiboa izan da; euskal presoei buruzkoa. Bertan, film laburretako bat eta proiektu osoaren koordinaketa burutu ditu.<\/p>\n Bestalde, 2011n Hitzezko txalupak<\/a><\/strong> liburua publikatu zuen, Alfonso Etxegarai<\/strong> deportatuarekin izandako gutun trukean oinarritua.<\/p>\n \/ literatura koadernoak<\/a> \/ atarami\u00c3\u00b1e<\/a> \/ literaturakoadernoak.org<\/a> \/<\/p>\n![](\"http:\/\/postdata.elkar.com\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/Josu_martinez.jpg\")
<\/p>\n
![\"Share\"\/](\"https:\/\/static.hupso.com\/share\/buttons\/share-medium.png\")
<\/a>