{"id":5155,"date":"2023-12-04T15:15:39","date_gmt":"2023-12-04T14:15:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.literaturakoadernoak.org\/?p=5155"},"modified":"2023-12-04T15:17:55","modified_gmt":"2023-12-04T14:17:55","slug":"berria-eus-isildutako-tortura-kasu-bat-argitara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.literaturakoadernoak.org\/?p=5155","title":{"rendered":"[berria.eus] Isildutako tortura kasu bat, argitara"},"content":{"rendered":"\n

[berria.eus] Isildutako tortura kasu bat, argitara<\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Atarami\u00f1e elkarteak ‘Araguaney lorea’ liburua plazaratu du. 1961ean Maria Mercedes Antxetak jasandako tortura kasua kontatzen du.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/a><\/figure>\n\n\n

Mitxel Sarasketa, Jokin Urain Larra\u00f1aga eta Arantza Eziolaza, ‘Araguaney lorea’ liburuaren aurkezpenean. OSKAR MATXIN EDESA \/ FOKU<\/p>\n

Olatz Enzunza Mallona<\/p>\n\n\n

\u00abHau ez da autore honi idaztea gustatuko litzaiokeen liburua\u00bb. Hala dio Araguaney lorea<\/em> liburuaren kontrazalak. 1961eko uztailaren hasieran girotuta dago liburua, eta Maria Mercedes Antxetaren tortura kasua du hizpide. Sei egunez egon zen atxilo hartuta, eta handik berrogei egunera hil zen, jasandako tratu bortitzaren ondorioz. Gertaera hori isilpean egon da urte hauetan guztietan, eta, orain, Atarami\u00f1e elkarteak argitara atera du. Urtero, ziegetatik kanpora jaurtitako halako sormen lanak jaso eta argitaratzen ditu elkarte horrek. <\/p>\n\n\n\n

Martin de Aranezio da liburuaren egilea. Fikziozkoa da haren izena, eta fikziozkoak dira kontatzen diren gertakarietako batzuk ere, baina, Jokin Urain Larra\u00f1aga editoreak onartu duenez, oinarri erreala dute guztiek: \u00abGertaera haien kronika zehatza egin ordez, eleberri formatuan idatzita dago liburua: ezin izan da Maria Mercedesen senideen aztarnarik aurkitu ez Venezuelan, ez Euskal Herrian; dokumentu ofizialik ez dago; eta Espainiako artxibo ofizialetan kasua ez da existitzen. Venezuelako El Nacional <\/em>egunkariko erreportaje batean oinarritu da idazlea eleberria idazteko\u00bb.<\/p>\n\n\n\n

Venezuelara emigratutako iheslari euskaldunen alaba zen Antxeta. Venezuelan bertan jaio zen, eta 1961. urtean bidaiatu zuen Donostiara, \u00abgurasoen aberri hori ezagutzera\u00bb. \u00ab1961eko uztailaren 18an istiluak izan ziren Donostian, atxiloketak egon ziren, eta, tartean, Antxeta atxilotu zuten\u00bb, kontatu du Urainek. Sei egunez egon zen atxilo hartuta, Donostiako Brigada Politiko Sozialean, eta handik zuzenean itzuli zen Venezuelara: \u00abHandik berrogei egunera hil zen, torturen ondorioz\u00bb. Antxetak sei egun horietan jasandako torturak eta haren bizipenak biltzen ditu liburuak: \u00abErabat ezezaguna izan da kasu hau, eta informazio falta ere agerikoa da\u00bb.<\/p>\n\n\n\n

Liburuaren bitartez, baina, hainbat istorio tartekatuko dira. Besteak beste, Venezuelako giro soziopolitikoa, Donostiako \u00abmundu polizial mafiosoa\u00bb eta ETAren sorrera izango ditu hizpide. Alabaina, tortura kasuek izango dute protagonismorik handiena: \u00abAntxetaren bizipenak modu gordinean kontatuko dira: emakumeak bizitzeko eta irauteko ahalegina egiten zuen, eta, horretarako, abstrakziora joko du egileak: umetako oroitzapenak ekarriko ditu gogora\u00bb. Horrez gainera, Euskal Herrian torturatuak izan diren guztien testigantzetan oinarritu da idazlea liburua idazteko.<\/p>\n\n\n\n

Liburu \u00aboso gogorra eta lazgarria\u00bb dela errepikatu du Urainek behin baino gehiagotan, baina haren garrantzia ere nabarmendu du: \u00abTortura ez da antzinako kontu bat. Bada garaia torturak izan duen pisua eta krudelkeria agerian jartzeko; oso beharrezkoa da halako liburu bat gaur egungo gizartean\u00bb.<\/p>\n\n\n\n

Arantza Eziolazak egin du liburuaren azala, eta Antxeta eta haren oroitzapenak islatu ditu: \u00abAntxetaren larruan jartzen saiatu naiz: sufritzen ari den emakume baten aurpegia erakusten da, eta Venezuela ordezkatzen duen araguaney zuhaitzaren loreak ditu esku artean, umetako oroitzapenak islatuz bezala\u00bb.<\/p>\n\n\n\n

Espetxean sortutako lanak<\/h3>\n\n\n\n

2002. urtetik dihardu Atarami\u00f1e argitaletxeak martxan, eta, denbora horretan, euskal presoek idatzitako 48 liburu eman ditu argitara. Besteak beste, saiakerak, nobelak, itzulpen lanak, komikiak eta poemak. Haien artean dira 2002tik 2017ra bitartean urtero argitaratutako lan kolektiboak ere. Era berean, gogoratu dute idazleen lana ez ezik haien senideek emandako laguntza ere beharrezkoa izaten dela Atarami\u00f1eko liburuak kaleratzeko.<\/p>\n\n\n\n

Durangoko Azokan izango duten mahaian egongo dira salgai liburu guztiak, baita 2024ko egutegia ere. <\/p>\n

\"Share\"\/<\/a>