{"id":608,"date":"2011-03-10T15:18:03","date_gmt":"2011-03-10T14:18:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.literaturakoadernoak.org\/?p=608"},"modified":"2011-03-10T16:04:12","modified_gmt":"2011-03-10T15:04:12","slug":"txoriaren-poesia-sotila-kaiolatik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.literaturakoadernoak.org\/?p=608","title":{"rendered":"Txoriaren poesia sotila, kaiolatik"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.gara.net\/Repository\/Imagenes\/Pub_3\/Issue_5700\/p048_f01_152x108.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>Espetxean emandako garaian idatzitako poema sorta \u00c2\u00abZu zara orain txoria\u00c2\u00bb liburuan bildu du Mikel Etxaburuk. Bakarrizketa sakonetatik urrun, komunikatzeko beharrak bultzatu zuen ondarroarra bertso askeak idaztera, kartzelako \u00c2\u00abinfernuari\u00c2\u00bb xamurtasuna atxikiz.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ariane KAMIO | DONOSTIA<\/strong><\/p>\n<p>Egunero dator txoria\/ziegako leihora, \/zu zara orain txoria esatera, \/niri jaten eman, \/ kantuan entzun, \/ niri kontuak kontatzera \/ ziegako leihora \/ egunero dator txoria \/ gogoraraztera, \/ zu zara orain txoria esatera. Kaiolan sartutako txoriaren gisan ikusi zuen bere burua Mikel Etxaburuk (Ondarroa, 1969) 2008an Seguran atxilotu zutenetik. Bi urte eman zituen espetxean 2010ean aske utzi zuten arte. Espetxealdian poema sorta oparoa ondu zuen, sentitutako komunikazio beharra bideratze aldera. Handik urtebetera, \u00c2\u00abZu zara orain txoria\u00c2\u00bb izenburupeko poema bilduma kaleratu du Elkar argitaletxearekin batera.<\/p>\n<p>Idazteko zaletasuna txikitatik datorkion arren, \u00c2\u00abkartzelan poeta izatea errazagoa\u00c2\u00bb dela iritzi dio ondarroarrak: \u00c2\u00abLehen poesia idazten nuen, espetxean poeta bilakatu nintzen, eta orain berriz ere poesia idazten dut\u00c2\u00bb. Nolanahi ere, bere burua ez du idazle gisa ikusten. \u00c2\u00abIdazle baten helburua idaztea da, eta nirea beste helburu batzuei bide ematea da, idazkuntza baliatuta\u00c2\u00bb, nabarmendu zuen.<\/p>\n<p>Bere letrak komunikatzeko beharra asetzeko baliatu zituen Etxaburuk. \u00c2\u00abEz dut bilatu bakarrizketa sakonik, baizik eta komunikatzeko nahia dago nire poemen hondoan; kanporako proiekzioa bilatu nahi izan nuen\u00c2\u00bb.<\/p>\n<p>Espetxean zaila da, bere iritziz, barnean dituzun helburuei bide ematea. \u00c2\u00abHelburu guztiak zerrendatzen dituzu, eta haiek lortuko dituzula ziur zaude; ikastea, kideekin egotea&#8230; Eta poesia izan da niretzat helburu horiei guztiei irtenbidea emateko moldea\u00c2\u00bb.<\/p>\n<p>Ez-lekuak, pribatuak, posibleak<\/p>\n<p>Molde hori baliatuta, egoerarik latzena xamurtasunari atxiki dio Etxaburuk bertso aske eta lexiko erraza baliatuta. Hala, hiru ataletan banatu du poesia liburua: Ez-lekuak, leku pribatuak eta leku posibleak. Ez-lekua espetxea bera da ondarroarrarentzat, eta kartzelari lotutako sorkuntzak bildu ditu bertan. \u00c2\u00abEspetxea ez-lekua da, non funtzionarioek ere ez luketen bertan egon nahi. Han dagoen presoa denbora baterako egoten da, luzeago ala motzago, baina zigorra amaitzean badoa. Egoera horretatik abiatu dira atal horretako poemak, nahiz eta ez dudan hitz gordinik erabiltzen, superbibentziarako jarduera gisa baliatu bainuen\u00c2\u00bb.<\/p>\n<p>Leku pribatuetan, ikuspuntu pertsonalari begirako sorkuntzak bildu ditu, batzuetan irakurlea \u00c2\u00abasaldatua\u00c2\u00bb sentiaraz dezaketenak, baina sentimenduak \u00c2\u00abzintzoki\u00c2\u00bb azaltzen saiatu dela nabarmendu zuen, \u00c2\u00abegungo gizartean sentimenduak argi adierazteak norberaren harresiko paretak pitzatzea\u00c2\u00bb dirudien arren.<\/p>\n<p>Atal \u00c2\u00abkursia\u00c2\u00bb izan daitekeela ere iritzi zion, baina bi aukera soilik omen zituen bere barrenak husteko, \u00c2\u00abkursitasun horren baitan lotsatu eta sentipenak gordetzea, edo kursitasuna aldarrikatzea\u00c2\u00bb. Horrela, Alvaro de Camposen hitzak ekarri zituen gogora: Todas as cartas de amor s\u00c3\u00a2o \/ Rid\u00c3\u00adculas. \/ N\u00c3\u00a2o seriam cartas de amor se \u00c3\u00b1ao fossem\/ Rid\u00c3\u00adculas.<\/p>\n<p>Azken atalean, leku posibleetan, esperantzarako bideak jorratu ditu, utopietan oinarrituak, baina egiazko utopietan, egingarriak direnetan. \u00c2\u00abGerora begirako atala da eta egotetik, itxarotetik ez datorren utopia hori adierazi nahi izan dut\u00c2\u00bb, esan zuen.<\/p>\n<p><strong>Harkaitz Canoren hitzaurrea<\/strong><\/p>\n<p>Harkaitz Cano, hitzaurrearen egileak pozgarritzat jo zuen egunotan poesia liburu bat aurkeztu ahal izatea, eta are gehiago, hain sarriak diren kartzelako poema bilduma \u00c2\u00abez gratuitoa\u00c2\u00bb denean. Espetxea \u00c2\u00abhizkuntzaren laborategi\u00c2\u00bb gisa ikusarazi zuen idazle lasartearrak, \u00c2\u00abbalio duten eta balio ez duten hitzak galbahetik pasatzeko toki bakarra\u00c2\u00bb, hain zuzen. Hala, Etxaburuk ondutakoak \u00c2\u00abberaien baitatik askatu nahi duten poemak\u00c2\u00bb direla azpimarratu zuen, \u00c2\u00abespetxeko hitzak hitz berriekin tartekatzen direlarik\u00c2\u00bb.<\/p>\n<p>Xamurtasunaz mintzatu zen Cano, eta infernuan infernu ez dena erakustearen garrantzia azpimarratu zuen. \u00c2\u00abEpikatik urrun\u00c2\u00bb idatzitako poemak ei dira Etxabururenak, \u00c2\u00abtonu minorrean eta xamurtasunez eginak, xamurtasuna ez baita irmotasunaren kontrakoa\u00c2\u00bb. Modu sotilean idatziak, zarata eta espanturik gabeak. Oinak bustitzen dituzten itsasertzeko olatuen kadentziadunak, uhin xumeen indar leunekoak.<\/p>\n<div style=\"padding-bottom:20px; padding-top:10px;\" class=\"hupso-share-buttons\"><!-- Hupso Share Buttons - http:\/\/www.hupso.com\/share\/ --><a class=\"hupso_toolbar\" href=\"http:\/\/www.hupso.com\/share\/\"><img src=\"https:\/\/static.hupso.com\/share\/buttons\/share-medium.png\" style=\"border:0px; padding-top:5px; float:left;\" alt=\"Share\"\/><\/a><script type=\"text\/javascript\">var hupso_services_t=new Array(\"Twitter\",\"Facebook\",\"Linkedin\",\"StumbleUpon\",\"Digg\",\"Reddit\",\"Bebo\",\"Delicious\"); var hupso_toolbar_size_t=\"medium\";var hupso_url_t=\"\";var hupso_title_t=\"Txoriaren poesia sotila, kaiolatik\";<\/script><script type=\"text\/javascript\" src=\"https:\/\/static.hupso.com\/share\/js\/share_toolbar.js\"><\/script><!-- Hupso Share Buttons --><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Espetxean emandako garaian idatzitako poema sorta \u00c2\u00abZu zara orain txoria\u00c2\u00bb liburuan bildu du Mikel Etxaburuk. Bakarrizketa sakonetatik urrun, komunikatzeko beharrak bultzatu zuen ondarroarra bertso askeak idaztera, kartzelako \u00c2\u00abinfernuari\u00c2\u00bb xamurtasuna atxikiz. Ariane KAMIO | DONOSTIA Egunero dator txoria\/ziegako leihora, \/zu zara orain txoria esatera, \/niri jaten eman, \/ kantuan entzun, \/ niri kontuak kontatzera \/ ziegako [&hellip;]<\/p>\n<div style=\"padding-bottom:20px; padding-top:10px;\" class=\"hupso-share-buttons\"><!-- Hupso Share Buttons - http:\/\/www.hupso.com\/share\/ --><a class=\"hupso_toolbar\" href=\"http:\/\/www.hupso.com\/share\/\"><img src=\"https:\/\/static.hupso.com\/share\/buttons\/share-medium.png\" style=\"border:0px; padding-top:5px; float:left;\" alt=\"Share\"\/><\/a><script type=\"text\/javascript\">var hupso_services_t=new Array(\"Twitter\",\"Facebook\",\"Linkedin\",\"StumbleUpon\",\"Digg\",\"Reddit\",\"Bebo\",\"Delicious\"); var hupso_toolbar_size_t=\"medium\";var hupso_url_t=\"\";var hupso_title_t=\"Txoriaren poesia sotila, kaiolatik\";<\/script><script type=\"text\/javascript\" src=\"https:\/\/static.hupso.com\/share\/js\/share_toolbar.js\"><\/script><!-- Hupso Share Buttons --><\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"1"},"categories":[30],"tags":[],"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.literaturakoadernoak.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/608"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.literaturakoadernoak.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.literaturakoadernoak.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.literaturakoadernoak.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.literaturakoadernoak.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=608"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.literaturakoadernoak.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/608\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":610,"href":"https:\/\/www.literaturakoadernoak.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/608\/revisions\/610"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.literaturakoadernoak.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=608"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.literaturakoadernoak.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=608"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.literaturakoadernoak.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=608"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}