Joseba Sarrionandia, “Somos como moros en la niebla”

2012 2 abendua

Joseba Sarrionandiaren «Moroak gara behelaino artean?» liburua gaztelaniara itzuli eta berrikusita argitaratuko du Pamiela etxeak. Jatorrizko euskarazko bertsioak baino 200 orrialde gehiago izango ditu. Datorren asteartean aurkeztuko da Bilboko Kafe Antzokian.

Liburuaren aurrerapena

21.
Algarabía: al-arabiya, `lengua árabe’, era el nombre que se daba al lenguaje morisco. Obsérvese el doble sentido que posee esta palabra en castellano: `lengua árabe’ y `galimatías’, `bulla’, `lío’, `confusión’.

El clérigo ilustrado asturiano Francisco Martínez Marina utilizó la palabra algarabía para designar una «lengua sin cultura» en un escrito despectivo sobre la lengua vasca en que ni siquiera la menciona como tal: «Bien es verdad que en algunos ángulos del norte de nuestra península, en los valles, así como en las montañas, se habla hoy por algunos, especialmente por la gente rústica, una cierta algarabía a que se ha pretendido dar nombre de lengua original, y aun de lengua sabia».

Francisco Martínez Marina, «Ensayo histórico crítico sobre el origen y progreso de las lenguas, señaladamente del romance castellano. Catálogo de algunas voces castellanas puramente arábigas o tomadas de la lengua griega y de los idiomas orientales, pero introducidas en España por los árabes», «In Memorias de la Real Academia de Historia, 1805».

50.
Cuando Max Weber elaboró su sociología de la religión, realizó la siguiente observación de sicología social. El hombre rico, frente a los pobres desgraciados que lo rodean, además de tratar de ser feliz con lo que posee, tiene un marcado interés en que nadie dude de que su riqueza es justa. Es más, quiere acreditar que si él es rico es porque se ha ganado esa suerte y esa riqueza, del mismo modo que el pobre se merece su infortunio y su pobreza. Se trata de una teodicea de los privilegios. Esa confirmación de la legitimidad de las desigualdades sociales es lo que, a juicio de Max Weber, el rico encuentra en la religión.

64.
En el siglo XVIII, el botánico sueco Karl Linneo, que firmaba «Carolus Linnaeus», distinguió cuatro razas en su empeño de explicar el sistema de la naturaleza: el Homo Europaeus: «blanco, rubio, inventivo, gobernado por leyes»; el Homo Americanus: «piel rojiza, colérico, testarudo, alegre, amante de la libertad»; el Homo Asiaticus: «piel olivácea, melancólico, agudo, duro, severo, gobernado por la opinión»; y el Homo Afer: «piel negra, indolente, de costumbres viciosas, nariz de mono, imprevisible, perezoso».

El hombre blanco europeo era el principal, claro está, debido al peso de tantos prejuicios. Y como no son antropófagos, dicho sea de paso, los racistas no solían interesarse especialmente por el físico como tal del ser humano. Los hombres de negocios de los siglos XVIII y XIX pensaban, más bien, en el uso instrumental de esos cuerpos.

255.
La de las cabezas cortadas es una imagen que aparece una y otra vez en la guerra de Marruecos. Se ha recurrido a ella a menudo como argumento para demostrar la ausencia de compasión entre los moros, que se representan con cabezas ajenas en las manos. En los Estados Unidos, durante la conquista del Oeste, se cortaba la cabellera de los enemigos, lo cual se empleó más tarde como prueba de la brutalidad india. Tanto las cabezas cortadas del norte de África como las cabelleras del oeste de Norteamérica eran pruebas de la pieza cazada, que el poder pagaba tras las cacerías humanas a tanto la unidad de rebelde abatido. Eran evidencia también de la desequilibrada arrogancia de los homicidas y un aterrador aviso para los que quedaran vivos.

280.
Según la información que le dio Pedro Pablo Astarloa a Wilhelm von Humboldt en 1801, los castigos por utilizar la lengua vasca eran frecuentes. En la escuela de Durango, el maestro le ponía el `anillo’ a un alumno al comienzo de la semana. Aunque resulte paradójico, a ese chiquillo se le llamaba `el rey’, y tenía que sorprender a alguien hablando en vasco entre sus compañeros para pasarle el anillo. Tanto en el interior del aula como en el patio regía la prohibición. Al final de la semana, el maestro preguntaba quiénes eran los niños que habían merecido el anillo, es decir, `los reyes’. Estos tenían que ponerse de pie, en fila, con los brazos extendidos hacia adelante, postura en que el maestro les levantaba la blusa por detrás y les zurraba en el trasero.

282.
León XIII había publicado en mayo de 1891 la encíclica «De rerum novarum», sobre el deber que contraen los patronos con sus trabajadores, donde explicaba la doctrina social de la Iglesia, criticaba el socialismo y predicaba la caridad. Pero era demasiado tarde. El movimiento obrero ya era fuerte para entonces y se había alejado considerablemente de la Iglesia. El papa Pío XI diría que la pérdida de las masas trabajadoras era, para la Iglesia, «el acontecimiento más lamentable del siglo XIX».

387.
A Mohammadi ben Ahmed le cortaron una oreja en 1893; a Mohamed Amezián lo describían en un artículo de 1909 como de «mirada traidora, como sus actos»; a El-Gomari lo asesinaron en el mismo año sin mayores explicaciones; a los regulares nunca se les consideró del todo fiables; también Mohamed ben Abdelkrim sería un `traidor’. Fueran supuestas o reales las traiciones, el hecho es que los españoles no se fiaban de los moros.

Los consideraban astutos, simuladores y tramposos, y tenían razón. Los moros no eran de confianza y, de hecho, no podían serlo. No podían ser honrados, sinceros e ingenuos, con los españoles al menos. En la situación de dominación que estos habían instaurado, los moros estaban obligados a adaptarse de algún modo y disimular de diversas maneras. Tal vez simularan fidelidad ante sus patrones, encubriendo sus verdaderos sentimientos e intenciones.

Es un tópico frecuente entre los opresores el de considerar astutos, simuladores y tramposos a los oprimidos. De hecho, con frecuencia suelen tomar esa `maldad congénita’ de los oprimidos como motivo para someterlos. Para los oprimidos, en cambio, acomodarse a las normas, vivir como ajenos a su circunstancia es forzoso, sobre todo en situaciones de violencia extrema, ya que es la mejor manera de mantenerse a salvo.

465.
El soldado inmerso en una guerra actúa sin comprender bien qué está ocurriendo en un nivel más abstracto de los hechos. Lo que ahí está aconteciendo en sentido militar, político o histórico se encuentra en otro plano. Es más, `lo otro’ que está sucediendo en esa guerra se decidirá más tarde, dependiendo de si su ejército haya ganado o perdido y de otros factores.

La `paradoja del soldado’ aparece bien explicada en «La cartuja de Parma» de Stendhal, cuando Fabrice Valserra del Dongo se ve viviendo su propia experiencia en la batalla de Waterloo. Es interesante también el relato que en «Paz en la guerra» hace Miguel de Unamuno, quien sigue a Ignacio Iturriondo por el Duranguesado: «¿Y era aquello? ¿Era aquello la guerra? ¿Para aquello había salido de casa? Continuaron de pueblo en pueblo, y de monte en monte, sin descanso, ya por la carretera polvorienta y adormecedora, ya por viejas calzadas pedregosas, alguna vez por antiguos lechos de regatos, que dejados en seco merced a un canalillo lateral, servían de calzada en las encañadas. Recibían noticias contradictorias y murmuraban de la campaña…».

Arturo Barea, en un pasaje de «La ruta», compara la experiencia del soldado con la del actor que trabaja para una película: «Cuando el actor ve la película terminada, difícilmente se reconoce a sí mismo y tiene que forzarse para reconstruir mentalmente las escenas que repitió un sinnúmero de veces. El actor así llega a tener dos distintas impresiones: una es parte de su propia vida […]. La otra se produce cuando ve la película terminada, en la que ha dejado ya de ser él mismo y es una personalidad distinta, es parte de un argumento, es una persona con una vida artificial que depende de la forma en la cual las escenas que él interpretó se encadenan con las escenas que ejecutaron otros».

532.
Por encima de la `Geografía Universal’ se encumbró la `Historia Universal’. David Hume y Adam Smith desvelaron el esquema del desarrollo de la historia: caza, pastoreo, agricultura, comercio… Occidente se encontraba en la cuarta etapa de su desarrollo, mientras que las demás regiones seguían en etapas más atrasadas. Junto a la idea de `progreso’, los filósofos, economistas e historiadores escoceses idearon el concepto de `atraso’, convirtiendo a los `salvajes’ de la geografía universal en los `primitivos’ de la historia universal. Los pueblos de Occidente, según ese esquema histórico, pasaban a ser conocedores del pasado y del futuro de los demás pueblos y, de esa manera, prácticamente sus dueños.

563.
James Button fue el nombre oficial que se dio a un muchacho de alrededor de catorce años de la etnia yagan que en abril de 1830 fue comprado a cambio de un botón de nácar, de ahí su apellido, y embarcado en el HMS Beagle. En realidad, el pensó que lo llevaban a cazar guanacos. Fue trasladado a Inglaterra, junto con otros tres nativos de otra etnia que habían sido tomados como rehenes, para ser educado en Walthamstow y aprender inglés, principios de cristianismo, utilización de herramientas corrientes y nociones de agricultura y mecánica.

A pesar de los cuidados, uno de ellos murió con síntomas de viruela. Los otros tres fueron presentados en la corte a sus majestades el rey William IV y a la reina Adelaida. En junio de 1831, el Beagle volvió a la zona meridional de América del Sur con el objetivo de continuar con la investigación, en la que participaba Charles Darwin como naturalista, y con miembros de la Sociedad de la Iglesia Misionera que tratarían de establecerse en el país con la ayuda de los tres indígenas que quedaban vivos. En enero de 1833, Jimmy Button se encontró con su gente, los yaganes, recolectores costeros, canoeros errantes de los canales, y encontró a su madre y hermanos, aunque el padre había muerto. Jimmy Button prefirió quedarse con su gente en los canales fueguinos, desnudo como los demás de su tribu, a pesar de la incredulidad de Darwin.

Una veintena de años después, miembros de la Sociedad Misionera Patagónica intentaron recabar la colaboración de Jimmy Button para evangelizar a los indígenas, a lo que se opuso este. En 1860, cuando construyeron la misión e iban a celebrar la primera misa, fueron atacados por los indígenas y los mataron a casi todos. Los yaganes, y particularmente Jimmy Button, fueron acusados de haber participado en la matanza y encarcelados en las islas Malvinas, donde murieron masivamente a causa de la viruela.

573.
En base a la misma comparación, comprendido el resignado realismo de Antoine d’Abbadie, es memorable también la invencible esperanza de Elías Canetti: «Me sentiría aliviado con que un toro, un solo toro, pusiera en fuga de un modo lamentable a estos héroes, los toreros, y, junto con ellos, a una plaza entera ávida de sangre. Pero preferiría la revuelta de las víctimas menores, de las suaves y dulces ovejas, o de las vacas. No comprendo cómo esto no puede ocurrir nunca».

626.
En la sala de cine recién apagada, mientras se iluminaba la pantalla, sonaba la sintonía y se oía la presentación: «El mundo al alcance de todos los españoles». Antes de cualquier otra película, el «Nodo»: auténtico cinéma vérité de la nación-estado creada por el Ejército de África.

1201.
A mediados del siglo XIX, el deseo de libertad de los esclavos era considerado como `anómalo’ por muchos psicólogos norteamericanos, pues consideraban que la esclavitud era una condición normal. Por ejemplo, Samuel Cartwright redactó un «Informe sobre las particularidades y las enfermedades psíquicas de la raza negra», que vio la luz en 1851 en el «New Orleans Medical and Surgical Journal». Científicamente, se denomina drapetomanía a la tendencia demente que presentan algunos esclavos a darse a la fuga. Se explicaba así: «Es una ofuscación mental semejante a la esquizofrenia, pero normalmente tiene cura».

El tratamiento tradicional para la curación era fiable, obviamente: bastonazos, grilletes, hierros al rojo, mutilaciones de orejas y otros remedios naturales.

1283.
Todos nos escandalizamos cuando se prohíbe un libro y se procede a retirarlo de los escaparates de las librerías. Se trata de una censura `incidental’.

Pero supongamos que ese mismo libro ha sido publicado por una editorial pequeña que no tiene manera para promocionarlo. El libro no aparece en ningún medio, no se traduce a otras lenguas y ni siquiera es adquirido por ninguna biblioteca. Así ha funcionado por lo general la censura `sistemática’.

Share
Atalak: aurkezpenak, iheslariak, liburuak

“Presuen eskubidien aldeko jaialdixa” Eibarren

2012 28 azaroa

Ibon Muñoaren testuetan oinarrituta Norman, Napoka Irian eta Eroa Nazan taldeek grabatutako CDa aurkeztuko da ekitaldian besteren artean.

Share
Atalak: Ekitaldiak, espetxea eta literatura, musika, presoak

Ataramiñe’12

2012 28 azaroa



Ataramiñe’12
Euskal errepresalitatu politikoen literatura koadernoak
2012
Neurriak: 15 x 21 zm.
267 orrialde.


Azaleko irudia: Mikel Zarrabe Elkoroiribe

>> PDF formatoan
>> ON LINE irakurtzeko
>> e-book eta beste formato batzuk

Ataramiñe’12an parte hartu dute

Teresa Toda Iglesia Hitzaurrea
Aratz Estonba Iturriza Poemak
Alfontso Etxegarai Atxirika Los hijos de la arcilla
Mikel Antza Invictus | Kandela pizteko behar dena
Fernando Alonso Abad Séptimo día del séptimo mes
Ibon Muñoa Arizmendiarrieta Bertsoak
Zigor Garro Perez Dagbok
Aitor Lorente Bilbao Nazien heriotza zentroetako erresistentzia
Xabier Aranburu Muguruza Bertsoak
Joxe Karlos Apeztegia Jaka Kronikak
Jokin Urain Larrañaga Zain gaudenon denbora
Aitzol Iriondo Yarza Artherria | Bazatoz, umore?
Joseba Sarrionandia Uribelarrea Poemak
Mikel Zarrabe Elkoroiribe Marrazkiak
Itziar Plaza Fernandez Marrazkiak
Joseba Galarraga Arrona Marrazkiak
Julen Atxurra Egurrola Pototo Marrazkiak
Mikel Orbegozo Etxarri Marrazkiak
Itziar Moreno Martinez Marrazkiak
Jon Aingeru Otxoantezana Badiola Kirru Marrazkiak
Gorka lupiañez Mintegi Marrazkiak

Mikel Ibañez Oteiza

Ataramiñe’12 honetan omenaldi xumea egiten zaio Mikel Ibañez Oteiza (Elgoibar 1954.11.11 – Eibar 2011.04.07) errepresioaren ankerrak eragindako gaixotasunaz hildako azken euskal preso politikoari, kontrazalean bere aipamena eginez.

Hitzaurrea Teresa Toda Iglesia

Sormen Kolektiboa

Euskal preso politikook, izandakoak zein gaur egun oraindik hormatzarren artean dihardugunok, ondo baino hobeto dakigu sormena eta irudimena kartzelari aurre egiteko tresna baliotsuak direla, bai barnean daramaguna lantzeko, baita ere kanpoan ditugun pertsona maitatuekin harremanak sendotzeko, estimatzen ditugula erakusteko.

Sormen horren emaitzak forma ezberdinetakoak dira. Ideiak esaldi eder bihurtuta, ipuinak eta eleberriak sortzen dira; koloreekin jolastuz, naturak, lagunek, Euskal Herriko ezaugarriek margoetan bizia hartzen dute; marrazki artistikoak edo komiki gisakoak ere bai lantzen dira. Joste-lan piloa dago, arropa asmatzen, apaintzen; gurutze-puntukoak…; aproposak diren material xumeekin, apaingarri paregabeak egiten dira; eta, toki batzuetan, buztina, zura edo larrua lantzeko aukerak daude. Halaber, fundamentuzko materialik ez dagoenean, edozein gai birziklatzeko sekulako kapazitatea du EPPKk!

Ekoizpen hauen fruitu gehienak, politenak ia beti, ez dira inoiz publikoak, baizik eta senide zein lagunentzat bereziki sortuak. Hartzaileek pozez janzten edo erabiltzen dituzten heinean, hurkoengana iristen dira, baina, funtsean, gure harreman pertsonalaren erakusleak dira. Gure eskulanek, kartzelak kanpokoekin lotzen ditugun maitasunezko hariak moztea lortu ez duenaren mezua daramate, kartzelero askoren amorraziorako.

Hala ere, esan genezake idazlanak nagusiak direla gure artean. Bai? Ba, bai. Zenbat gutun ateratzen dira astero-astero Estatu espainoleko zein frantziarreko espetxeetatik? Ez al dira hauexek, hain zuzen ere, presoen idazlan mimatuenak? Eremu pribatuan geratzen dira, baina zenbat gogo, ahalegin, sentimendu, denbora… eskaintzen diegu! Bihotzetik isurtzen zaizkigu.

Gutunak gurasoentzat, askotan espetxeko egoera xamurtuz, gehiegi kezka ez daitezen. Seme-alabentzat, ipuin edota tradizioak transmititzen, jostalari, hain oztopatuta dagoen aita-amatasuna ureztatuz. Amodiozko izkribuak, goxoak, pikaroak, konplizeak, alaiak; baita, aldizka, tristeak ere. Laguntzako gutunak, agian, familiari esaten ez diona zaiona kontatzen, edo gure bizipen arruntak barregarri bihurtzen. Moduluz modulu eta kartzelen arteko gutunak, lagunek, kideek, elkarren berri ematen.

Giza altxorra da Euskal Herriko hainbeste etxeetan urtez urte aberasten doan orri multzo izugarri hori. Gutun haietan, baita eskulanetan ere, EPPKren historia borrokalaria zein presoen kalitate humanoa ehunduta dago.

Dena dela, idazlan batzuek salto egin dute argitara. Liburu dezente loratu dira burdinen artean. Baita Ataramiñek azken urteetan zehar bere orrietan bildutako kolektiboaren harribitxi txikiak ere.

Ezin dut sarrera hau bukatu idazten ari naizen bitartean Josu Uribetxeberria eta beste 13 kide gaixoek bizi duten egoera latza aipatu gabe. Dispertsio eta espetxe politika mendekatzailearen adierazle garratza da! Besarkada handia zuentzat!

Kordobako espetxetik

Share
Atalak: Ataramiñe, espetxea eta literatura, iheslariak, katalogoa, liburuak, presoak

Espetxeko gutunak: Saul Kurto, Fresnesetik

2012 27 azaroa

>> zorrotzainfo: [GUTUNA] Saul Kurto escribe incomunicado desde la “mitard” de Frenes

Handitzeko, sakatu irudiaren gainean


Share
Atalak: Espetxeko gutunak, presoak

2012ko Ataramiñe liburuen aurkezpena

2012 27 azaroa

Argazkiak – ukberri.net

Gaur goizean Ataramiñekoek aurten argitaratutako liburuak aurkeztu ditugu:

> ‘Ataramiñe’12‘, euskal errepresaliatu politikoen literatura koadernoa
> Oier Goitiaren ‘Fakin Xokona‘ poemarioa
> Xabier Makazagaren ‘Sasian barna‘ nobela
> Mikel Antzaren eta Iker Morenoren ‘Kandela bat pizteko behar dena‘ haurrentzako liburua

Aurkezpena Bilboko Kalderapeko Kulturgunean egin da, eta bertan parte hartu dugu Mitxel Sarasketa, Aitor Lorente, Oier Gonzalez, Maku Basabe eta Xabier Makazaga, azken hau bideokonferentziaz Bruselatik. Atzekaldean, Ataramiñe12an parte hartu duten preso eta iheslarien argazkiak eta, mahaiaren aurrean Itziar Plaza presoak egindako Picasoren Gernikaren bertsioaren irudia.

EGINeko presoen auzia

Liburuen aurkezpenaren aurretik, Mitxel Sarasketak Ataramiñeren izenean EGINeko kazetari eta ORAIN enpresako langile presoen askatasuna eskatu du. Euskal Herrian egunkari batean idazteagatik eta herri-egunkari bat kudeatzeagatik presoak ditugula gogoratu nahi ditugu eta Martxelo Otamendik Idazle Espetxeratuaren Nazioarteko Egunean horien askatasunaren alde mobilizatzera egindako deialdiarekin bat egiten dugu.

Jon Etxeandia gogoan

Ataramiñeren sortzaile eta dinamizatzaile Jon Etxeandiaren presentzia ere ekarri nahi izan dugu gogora. Horren haritik, Oier Gonzalezek, Ataramiñeren ekarpena nabarmentzeko, Etxeandiaren Lapurketa poema aipatu du:

Lapurketa

Zilegitzat nuen poemak idaztea,
baina mundu hau
ez dago kontu askotarako.

Ene poemak
poliziak kendu zizkidanean
komisarioak esan zuen
el cuaderno de las chorradas
desartikulaturik zegoela

Preso eta iheslari guztiak herrira

Ataramiñen euskal preso, iheslari eta deportatu politikoen sorkuntza lanak sustatu eta argitaratzearekin presoak eta iheslariak herrira ekartzeko ahaleginean ari gara. Bide horretan traba eta oztopo guztien gainetik aurrera egitea baloratzen dugu, presoen eta iheslarien mundua literatura bidez birsortu eta gure artera ekarrita, guztiak etxean behar ditugula aldarrikatzeko.

Aitzol Iriondo

Maku Basabek Ataramiñe’12ko Aitzol Iriondoren Artherria lanaren zati bat irakurri du:

Sortzez bizi gara
harriak zirkuluan jarriz sortzen gara.
Edonon bizi gintezke, baina hemen bizi gara.
Gure baitan daramagun herrialdea inguruan adierazten zaigun
probintzia baino egokiago,
ederragoa eta duinagoa da.
Ez gaude hobeki begiak itxita.
Markatuko ditut pauso berriak
larre bera ez dezadan bi aldiz azpiratu.
Minik arraroena ematen dit
galderak askatzeko dituen horren begiradak
Minik arraroena ematen dit
bere hesiak askatzen ari den alabari
hesi pisutsu eta artifizialenak
ezarri dizkioten horien faltseriak.
Aurkituko dut naizen honetaz libre gozatzeko
manera
zapaltzen dudana sortzen ari garen bihozkada
itzaletan daudenak askatu
eta gu geu askatzeko planifikazioa.
Deiadarra.

Aitor Lorente

Besteren artean, aurtengo Ataramiñe’12 bildumak lan oso berezia argitaratu du, Aitor Lorenteren “Nazien heriotza zentroetako erresistentzia“, alegia. Aitorrek, deportazioaz, memoriaz eta erresistentziaz arduratzen diren frantses fundazioak, gehi Frantziako Hezkunde Nazionala eta Defentsa Ministerioak antolatutako literatura lehiaketa batean parte hartu eta saritua izan zen lan horrekin. Hartara, kartzelara joan zitzaizkion saria ematera, eta berak euskal preso politikoen egoera gogorarazi zien, II. Munduko Gerratean naziek La Sante eta Fresnes espetxeak Frantziako preso politikoak suntsitzeko erabili zituztela, gaur egunean euskal preso politikoak hor dituztela eta egoera biak konpartu zien. Lana frantsesez idatzi zuen, eta Ataramiñerako euskaratu egin du.

Aitor Lorente 2012ko abuztuan irten zen kalera eta gaurko agerraldian idatzi horren gorabeherak azaldu ditu kazetarien aurrean (ikusi: Aitor Lorente faxismoaren aurkako literatura lehiaketan saritu dute Frantziako instituzioek).

Xabier Makazaga

Aurkezpenaren kontu bitxiena, baina, Xabier Makazagak bideokonferentzia bidez bere “Sasian barna” nobelaren gainean egindako aurkezpena izan da. Xabier erbestean bizi da, eta bere egoera azaldu du, torturari buruzko ikerketak eta liburuak ere idatzi dituela eta nobela hau aspaldian idatzia duela, aspaldiko ikuspegiarekin idatzi ere. Denbora luzean argitaratu gabe egon dela neurri batean hainbaten iritziz garai haietan holako kontuak kontatzerik ez zegoelako. Izan ere, nobela errealitatea eta fikzioa nahasten du ETAren talde klandestinoaren gorabeherak azaltzeko. Esan duenaren arabera, asko argitaratu da ETAko militanteei buruz, baina manipulazio asko ere egin dela, kasu askotan idazleek ideiarik ere ez zutelako. Aurten Mikel Antzaren Atzerri nobela argitaratu dela gogorarazi eta burruka armatua bertan behera utzi eta gero espero duela jende gehiagok bizi izandako esperientzien gainean idatziko duela.

> berria.info: Oier Goitiaren ‘Fakin Xokona’ poemarioa eta Xabier Makazagaren ‘Sasian barna’ nobela argitaratu ditu Ataramiñe elkarteak
> nontzeberri: Kartzelako altxor literarioa Ataramiñen
> hamaika.tv: Ataramiñe kultur elkarteak preso eta iheslarien hitzak argitaratu ditu
> info7: [audioa] Ataramiñe: Euskal errepresaliatu politikoen literatur koadernoak
> gara.naiz.info: Errepresaliatuen literatura lanak kaleratu berri ditu Ataramiñek
> berria.info: Barnekoak hitzetan jarriz
> ukberri.net: Alfontso Etxegarai deportatu plentziarraren idatzia plazaratu dute “Ataramiñe’12” lan kolektiboan
> bilbokobranka.info: Itziar Plaza, Itziar Moreno eta Aitor Lorente preso bilbotarren lanak, Ataramiñeren 12. edizioan
> euskarakultur.org: Errepresaliatuen literatura lanak kaleratu berri ditu Ataramiñek

Share
Atalak: Ataramiñe, aurkezpenak, iheslariak, liburuak, presoak

Giro polita eta une hunkigarriak igandean Gernikan burutu zen emanaldian

2012 22 azaroa

>> herrira.org Giro polita eta une hunkigarriak igandean Gernikak burutu zen emanaldian

>> ARGAZKI GALERIA

Share
Atalak: Ekitaldiak

[bideoak] Idazle Espetxeratuen Nazioarteko Eguna 2012 Donostia

2012 19 azaroa

”

Idazle Espetxeratuen Nazioarteko Egunean, azaroak 15, Donostian egindako irakurraldiaren bideoak ekarri ditugu hona. Zoritxarrez parte hartu zuten batzuen bideoak falta dira, arazo teknikoak izan genituelako (grabatu beharrean argazkia egin, memoria amaitu…).

> [bideoa] Martxelo Otamendi. EGIN auzia
> [bideoa] Gorka Landaburu. Ricardo Gonzalez
> [bideoa] Martin Anso. Teresa Toda
> [bideoa] Eider Rodriguez. Mikel Ibarguren
> [bideoa] Maite Bidarte. Joseba Sarrionandia
> [bideoa] Juan Carlos Izagirre. Lauaxeta
> [bideoa] Lander Garro. Xabier Izaga
> [bideoa] Anna Kordsaia (Georgia) Mikheil Djavakhishvili
> [argazkia] Petra Elser. Bertold Bretch
> [bideoa] Fito Rodriguez. Mikel Antza
> [bideoa] Gari Berasaluze. Mikel Antza
> [bideoa] Laura Mintegi. «Azadija welat» egunkari kurdoaren langileak
> [bideoa] Iñaki Egaña. Matalaz/Monzon/Txikia
> [bideoa] Mitxel Sarasketa. Aratz Estonba
> [argazkia] Lander Arbelaitz. Bobby Sands
> [bideoa] Koldo Izagirre. Oscar Wilde
> [bideoa] Marian Bilbatua. Oier Gonzalez
> [ — ] Karlos Zurutuza. Poeta kurdoak
> [ — ] Fermin Munarriz. Xabier Salutregi/Teresa Toda

> [bideoa] Preso diren idazle eta kazetariak omendu dituzte, Donostian eitb.com

Share
Atalak: Ataramiñe, Ekitaldiak, presoak

Aulki hutsen samina irudikatzeko ikuskizun kartsu eta hunkigarria

2012 19 azaroa

>> KRONIKA | «Herrira noa» Gernikan | Aulki hutsen samina irudikatzeko ikuskizun kartsu eta hunkigarria gara.net

Datorren urtarrilaren 12an burutuko den manifestazioari begira, ekitaldi sorta baten lehendabiziko kapitulua idatzi zuten atzo Gernikan euskal preso eta musikariek. Poesia eta doinuak ederki uztartu zituzten protagonistek oraindik ehunka ohe huts daudela gogoratzeko.

Mikel PASTOR

Agertokiaren erdian, hutsik, aulki bat, urrun daudenen presentzia, Gernikako Jai Alai frontoiko izkina guztietara zabaldu zen presentzia. Izan ere, aulkia izan zen protagonista nagusia atzo. Aulki hutsa. Euskal preso eta errefuxiatuen sinboloa. Inguruan, iluntasuna, giro intimoan. Argi bakan batzuen argia baino ez, esperantzaren irudi.

Agertoki horretan, ikuskizun ederra marraztu zuen Herrirak. Oso ederra. Zenbait preso politikoren poema eta gutunak euskal talde ezagunen saioekin uztartu zituzten, neurri ederrean. Ez zen ezer faltan bota, ez zen ezer soberan izan. Horren froga nabarmenena, gerturatukoen zirrara aurpegi disimulaezina. Malko batzuk agertu ziren baita, bikote baten begi ninietan, Mikel Antzak bere familiari bidalitako gutuna Gotzon Barandiaranek irakurri zuenean.

Atzoko ekitaldia, «Herrira Noa» izena izan zuena, atzotik datorren urtarrilera burutuko diren ekitaldi sortaren lehendabizikoa izan zen. Antolatzaileek argitu bezala, artisten izenak ez ziren aurretik aditzera eman, eta, hortaz, hauen agerpena ikusminez espero zen publikoan.

Bi ordutan zehar, protagonista ezberdinek euren ahotsa eta soinuak presoen euskal herriratzearen alde jarri zituzten. Mekanismoa sinplea zen: presoen poema eta gutunak irakurtzen zituzten, eta, ostean, momentu horretara arte ilunpetan ziren musikarien abestiek hartzen zuten protagonismoa. Txandakatze horrekin, monotonia ekiditea lortu zuten Herrirako kideek, eta, bide batez, publikoaren arreta momentu oro piztuta mantentzea.

Sarrionaindia, Gernikan

Estatu espainiarreko kartzeletan edo atzerrian dauden iheslarien gutunen artean, Joseba Sarrionandiaren presentzia oso garrantzitsua izan zen. Idazle iurretarrak, betiko pluma fin eta dotorearekin, etxetik, senideetatik, lagunetatik urrun egotearen agonia ederki marraztu zuen bi gutunetan. Iheslariaren bakardadea, eguneroko beldurrak, gaueko mamuak, oroitzapenak eta gehiago ikusiko ez den aberriaren premia eta falta larria hizpide hartuta, bildutakoen bihotzak hunkitzea lortu zuen.

Emozio eta sentimenduen koktel horretan, Mikel Urdangarinek bere hitz goxoen nektarra eskaini zien bildutakoei. Zornotzarrak Unai Iturriagaren eta Xabier Amurizaren letrak ederki asko kantatu zituen.

Aipatu bezala, Sarrionaindiak bikain nabarmendu zuen bakardadea, baina beste hainbat preso politiko eta iheslari ere ez ziren atzean geratu. Mikel Antza, Oier Goitia edo Jokin Urainek euren drama pertsonalaren irudia Gernikara eraman zuten tintaz.

Tartean, gitarra akordeak gernikarren erraietan barrena murgildu ziren, ez daudenen oroimenez egindako kantuen bidez. Lopetegi kantautoreak eta Xabi Solanok bikain burutu zuten eginbehar hori. Esne Beltza taldeko abeslariak garai zaharretako letrak armairutik atera eta Etzakit bere talde ohiaren «Urrun izan arren» abestia kantatu zuen. Hori bai, DJ batek lagunduta. Garai berrien sintoma.

Anje Duhalde, zirrara eraginez

Euskal Herriko kultura eta musikaren adierazle nabarmenenak bildu ziren atzo Gernikan. Espero dezagun hurrengo ekitaldietarako izen potenteak gordetzea, atzokoa gainditzea oso gatza izango delako Herrira mugimenduarentzako. Inplikatuta egin zuten kantu, gainera, non zeuden ondo jakinda eta egitasmoa ahots irmoz defendatuz.

Hutsa eta Doblea bikoteak Mikel Intxaurragaren poemari musika jarri zion, Maria Riveroren ahots ederraz lagunduta. Bide Ertzean taldeak ere ekarpen bikaina egin zion ekitaldiari. Bereziki txalotua izan zen Deabruak Teilatuan taldearen «Zuentzat» abestia, Naroa Gaintza Amaiur eta Sokaide taldeetako abeslariarekin batera emana. Keu Agirretxe kantautorea ere elkartasunaren itsasargi bihurtu zen Jai Alai frontoiko iluntasun beltzean.

Baina, duda barik, hunkigarritasunaren eta zirraren klimaxa Anje Duhaldek ekarri zuen Gernikara. Arrangoitzeko artistaren ahots sakona euskal presoen senide eta lagunen bihotzetara heldu zen. «Amnistiaren dema» frontoian bildutako guztien eztarrietatik entzutea bizitzan ahazten ez den momentu horietakoa izan zen. Zahar, gazte, ume, emakume zein gizon, denak elkartasunaren ikur bihurtu ziren.

Eñaut Elorrieta Ken Zazpi taldeko liderrak eman zion ikuskizunari behar zuen amaiera apal eta ederra. Artea, etorkizunean aulki huts gehiago egon ez daitezen.

Share
Atalak: Ekitaldiak

Liburu berria: “ATARAMIÑE’12”

2012 18 azaroa

ATARAMIÑE’12. Euskal errepresalitatu politikoen literatura koadernoak 2012. Ataramiñe.

Azaroaren 27an aurkeztuko da Bilbon.

Durangoko Liburu eta Disko Azokan salgai izango da Ataramiñeren saltokian.

Share
Atalak: Ataramiñe, iheslariak, liburuak, presoak

Liburu berria: “FAKIN XOKONA” Oier Goitia

2012 18 azaroa

FAKIN XOKONA. Poemak. Oier Goitia. Ataramiñe.

Azaroaren 27an aurkeztuko da Bilbon.

Durangoko Liburu eta Disko Azokan salgai izango da Ataramiñeren saltokian.

Share
Atalak: Ataramiñe, liburuak, presoak

Liburu berria: “SASIAN BARNA” Xabier Makazaga

2012 18 azaroa

SASIAN BARNA. Nobela. Xabier Makazaga. Ataramiñe.

Azaroaren 27an aurkeztuko da Bilbon.

Durangoko Liburu eta Disko Azokan salgai izango da Ataramiñeren saltokian.

Share
Atalak: Ataramiñe, iheslariak, liburuak

Liburu berria: “KANDELA BAT PIZTEKO BEHAR DENA” Mikel Antza / Iker Moreno

2012 18 azaroa

KANDELA BAT PIZTEKO BEHAR DENA. Testua: Mikel Antza. Irudiak: Iker Moreno. Ataramiñe.

Azaroaren 27an aurkeztuko da Bilbon.

Durangoko Liburu eta Disko Azokan salgai izango da Ataramiñeren saltokian.

Share
Atalak: Ataramiñe, liburuak, presoak

[audioa] Oier Gonzalez: “Euskal presoen sorkuntza oso oparoa da”

2012 16 azaroa

Idazle Espetxeratuen Eguna dela eta, euskal preso politikoen sorkuntzaz Oier Gonzalez, Ataramiñe elkarteko kideari INFO7 irratian egindako elkarrizketa.

>> Info7: ENTZUN ZUZENEAN.mp3 / INFO7tik

Share
Atalak: Ataramiñe, presoak

Boulebardeko ziegatik

2012 16 azaroa


Argazkia: Andoni CANELLADA/ARGAZKI PRESS

Idazle Espetxeratuen Egunean, Donostian, arratsaldeko 18:00etan abiatuta, 19 kazetari eta idazlek irakurraldia abiatu dute ziega bilakatu duten Donostiako Bulebarrean. Bertan izan dira, Martxelo Otamendi, Gorka Landaburu, Martin Anso, Eider Rodriguez, Maite Bidarte, Juan Karlos Izagirre, Lander Garro, Anna Kordsaia (georgiarra), Petra Elser, Fito Rodriguez, Gari Berasaluze, Laura Mintegi, Iñaki Egaña, Mitxel Sarasketa, Lander Arbelaitz, Koldo Izagirre, Marian Bilbatua, Karlos Zurutuza eta Fermin Munarriz

Idazle Espetxeratuen Egunean aipamen berezia izan dute oraindik espetxean dauden ‘Egin’ egunkariko langileek eta, nazioarte mailara begira, baita gose greban dauden kurduek eta Gaza jasaten ari den erasoak ere.

Jardunaldia Laura Mintegik, Fermin Munarrizek eta Mitxel Sarasketak ‘Espetxeaz eta sorkuntzaz bi hitz’ izenburupean zuzendutako mahai inguruarekin amaitu da.

>> INFO7 :: Zebrabidea :: Oier Gonzalez – Urtzi Urrutikoetxea.mp3

>> Barroteek isilarazi ezin dituzten hitzak ahots ozenez gara.net
>> Ziega bat bulebarrean naiz.info
>> IDAZLE PRESOAK GOGOAN IZAN DITUZTE berria.info

>> [bideoak] Idazle Espetxeratuen Nazioarteko Eguna 2012 Donostia

Share
Atalak: espetxea eta literatura, presoak, Sailkatugabeak

Azaroak 18 “Herrira noa” Gernikan

2012 12 azaroa

Azaroaren 18an, “Herrira Noa” ekimen kulturalaren lehenengo hitzordua Gernikan. Euskal eszena musikaleko hainbat izen oso ezagun bertan izango dira Jai Alai Pilotalekuan 18:00tatik aurrera.

>> Gernikako musikariek “Sarri, Sarri” abesti mitikoa moldatu dute Herrira Noa ekimenean parte hartzera gonbidatu asmoz herrira.org

Share
Atalak: Ekitaldiak
« Mezu berriagoak — Mezu zaharragoak »